• Dlaczego zabawa?

Doświadczenia sensoryczno-motoryczne stanowią bazę rozwojową każdego dziecka. Nie wszystkim dzieciom od narodzin gwarantowany jest pomyślny i harmonijny rozwój. Jedne z nich już na starcie otrzymują wszelkie niezbędne narzędzia postrzegania, rozumienia i eksplorowania otaczającego nas świata. Inne niestety nie. Potrzebna jest im wówczas pomocna dłoń, przewodnik który wskaże i pomoże zrozumieć najbliższe otoczenie. Takim przewodnikiem (oprócz terapeuty), a nawet najlepszym przewodnikiem staje się rodzic. Wspomaganie rozwoju dziecka to nie tylko wszelkiego rodzaju terapie czy rehabilitacja to przede wszystkim zabawa, bo to ona jest najbardziej naturalną oraz najprzyjemniejszą formą aktywności i uczenia się dziecka. Na całym świecie dzieci poświęcają dużo czasu zabawie. Nie bez powodu. Jest ona źródłem wielu umiejętności. Dzięki niej dziecko rozwija wyobraźnię, uczy się rozwiązywać problemy i współdziałać z dorosłymi oraz rówieśnikami.

[…] Zabawa jest czymś uniwersalnym i przynależnym zdrowiu. Bawienie się służy zdrowiu – gdyż sprzyja rozwojowi sił i władz umysłu. Bawienie się skłania dzieci do nawiązywania relacji grupowych i kontaktów. Bawienie się może być dostępną każdemu dziecku formą komunikowania się z innymi […]”

Donald Woods Winnicott 1995

Ponadto zabawa z rodzicem jest bardzo ważnym elementem w rozwoju dziecka. Stanowi bazę jego zaufania do rodzica, wpływa pozytywnie na samoocenę, poczucie, że jest kochane, potrzebne i ważne. Dziecko jest bardziej stabilne emocjonalnie, ma potrzebę doświadczania (nie boi się), stymulując w ten sposób właściwy rozwój integracji zmysłowej.

  • Integracja sensoryczna w domu

Terapia integracji sensorycznej nie ogranicza się tylko do ćwiczeń na sali terapeutycznej. Pełna forma terapii obejmuje działania w przedszkolu, szkole, domu – w środowisku gdzie najczęściej przebywa dziecko. Ograniczenie do godzinnej sesji na sali terapeutycznej jest zubożeniem i wydłużeniem procesu terapeutycznego. Terapia może być wzmacniana np. w domu poprzez proste działania rodziców czy opiekunów. Zabawy wspomagające rozwój sensoryczno – motoryczny są proste i możliwe do przeprowadzenia w niemal każdych warunkach. Do takich zabaw nie trzeba posiadać specjalistycznych pomocy. Liczy się pomysł!

Wspomagając rozwój sensoryczno – motoryczny dziecka, warto pamiętać o tym, że:

- zmysły dostarczają informacji o otoczeniu i budują podstawową wiedzę dzieci o sobie, o świecie,

- postrzeganie zmysłowe jest warunkiem rozwoju, rozumienia i uczenia się,

- początkowo dzieci rozumieją otoczenie wyłącznie na podstawie doświadczeń zmysłowych,

- poznawanie dzieje się przez bezpośredni, zmysłowy kontakt z otoczeniem: dotykanie, wąchanie, lizanie, smakowanie itd.

Oto lista pomysłów, które podpowiedzą Rodzicom jak można bawić się w domu z dzieckiem, a zarazem wspomagać jego rozwój:

  • Przykłady zabaw:

„Dotykaczki”

- zgromadź różnorodne faktury np. frotte, futerko, szczoteczka do paznokci, myjki, druciaki kuchenne, welur, zamsz, skóra, drewniany klocek, kolczaste piłeczki, walce itp.,

- pozwól dziecku samodzielnie poznawać kolejne „dotykaczki”, zwracaj uwagę na które z nich reaguje zadowoleniem, a które sprawiają mu dyskomfort,

- masuj ciało, ręce dziecka akceptowanymi przez niego fakturami,

„Zgadywanki dotykowe”

- Rodzic dotyka rąk dziecka (przy zasłoniętych oczach) daną „dotykaczką”, dziecko zgaduje, a następnie zmiana ról,

„Fakturowe ścieżki”

- zgromadź 4-5 niepotrzebne powłoczki od małych poduszek ( tzw. „jaśków”),

- wypełnij powłoczki np. ryżem, grochem, kasztanami, guzikami, rozdrobnionym styropianem,

- spacerujcie razem, początkowo w butach, skarpetkach a na końcu gołymi stopami po ścieżce fakturowej,

„Zapachy”

- zgromadź słoiczki po koncentratach pomidorowych lub pojemniki z jajek niespodzianek,

- do pojemniczków włóż waciki nawilżone np. aromatami do ciast, perfumami, olejkiem lawendowym, wsyp trochę mielonej kawy, dżemu truskawkowego itp.,

- wąchajcie wspólnie zapachy i próbujcie zgadywać jaki to zapach,

„Smaki”

- zgromadź 4 pary pojemniczków, z którym każda jest wypełniona płynem o danym smaku: słodkim (np. sokiem malinowym), kwaśnym ( np. sokiem z cytryny), słonym ( np. posoloną wodą), gorzkim ( np. olejkiem migdałowym używanym do ciasta), małe łyżeczki, wodę do popijania,

- niech dziecko smakuję płyn i próbuje określić jego smak, możecie robić to razem przed lustrem, dodatkowo robiąc śmieszne minki,

„ Dźwiękotki”

- zgromadź pojemniki z jajek niespodzianek,

- nasyp do każdego z nich różne materiały: ziarenka ryżu, fasoli, tic-taki, monety, cukier, piasek, kamyki,

- Rodzic wybiera pojemnik podaje dźwięk dla dziecka, ono następnie szuka tego samego, następuje zamiana ról,

„Garnki, patelnie, słoiki, puszki, butelki”

- muzykowanie na dostępnych w kuchni ( i nie tylko) instrumentach,

- Rodzic może wystukiwać rytm a dziecko powtarza za nim ,

Piłka rehabilitacyjna

- potocz piłkę do dziecka, pozwól, żeby ją odepchnęło do Ciebie,

- posadź dziecko na piłce i przechylaj piłkę na boki, do tyłu, do przodu, bądź w kontakcie wzrokowym z dzieckiem, możesz udawać, że dziecko jest na statku i nadszedł sztorm,

- połóż dziecko na piłce na brzuchu, przetocz je do przodu, zachęcając aby odepchnęło się rękoma,

Tor przeszkód

- zgromadź wałki, duże poduszki, obręcze (np. hula-hop), krzesła, linę, duże klocki i zbuduj tor przeszkód, na którego końcu znajduje się ukryty skarb (np. ulubiona zabawka),

- możesz zademonstrować dziecku jak go pokonać lub niech samo próbuje wymyśleć sekretną drogę do skarbu,

- inną formą zabawy może być dostarczenie dziecku niezbędnych elementów do budowania toru i dziecko samo musi ułożyć drogę do skarbu,

„Dziecko może nauczyć dorosłych trzech rzeczy: cieszyć się bez powodu, być ciągle czymś zajętym i domagać się – ze wszystkich sił – tego, czego pragnie.”

Paulo Coelho

Życzę udanej zabawy!